Koudestress

Het kwik blijft de laatste tijd regelmatig een aantal graden onder de nul steken en de vragen die dan ook rijzen zijn met name of het negatieve effecten heeft op onze (rund)veestapel.

Koudestress kan ontstaan als de dieren onder de kritieke temperatuur van de thermo neutrale zone worden gehouden. De thermo neutrale zone is het temperatuur bereik waar tussen een dier geen extra inspanning heeft te genereren om de lichaamstemperatuur constant en op peil te houden. De onderste kritieke grens wordt bepaald door de eigen warmte productie en het verlies aan warmte. De eigen warmte productie, de interne warmte, van een koe bestaat uit warmte die ontstaat bij de pensfermentatie en in de stofwisseling.

Kalveren zijn de gevoeligste groep als het gaat om koude gevoeligheid. De kritieke gevoelstemperatuur voor de verschillende diergroepen ligt als volgt;

Uit bovenstaande tabel blijkt dat in Nederland niet zo snel koudestress zal optreden bij melkkoeien, daar een gevoelstemperatuur van onder de -25 ºC niet snel zal optreden. Bij jongvee dat in een open schuur zal worden gehouden zal het gevaar zich veel eerder voordoen. Dieren die onder koudestress lijden zullen gaan bibberen doordat er meer stresshormonen en schildklierhormonen worden aangemaakt. Het bibberen zal warmte opleveren voor het dier, maar zal ten koste gaan van energie. Met name het drinken van koud water heeft een negatieve werking op de energiebehoefte van het dier. Voor 1ºC temperatuur stijging van het drinkwater is 1 kCal aan energie nodig. Dit betekend dat voor de opwarming 100 liter van het drinkwater van 5 ºC tot ca 35 ºC ongeveer 3000 kCal nodig is en dit komt overeen met ca 1800 VEM. Wetende dat voor 1 kg melk aan energie ca 500 VEM benodigd is kost dit melk. Het (voor)verwarmen van het drinkwater levert de dieren het grootste rendement op.

Over het geheel genomen kunnen we concluderen dat koudestress bij de koeien niet zo snel voor zal komen. Wel kunnen we door het (voor)verwarmen van het drinkwater bij dieren die op de kritische temperatuur gehouden worden de  koudestress beperken.

Bron: Schothorst Feed Research B.V.